Jak uzyskać licencję na drona? Krok po kroku: uprawnienia, rejestracja, koszty

Latanie dronem w Polsce bez znajomości przepisów to prosta droga do kary administracyjnej albo utraty uprawnień. System licencjonowania pilotów bezzałogowych statków powietrznych (BSP) zmienił się gruntownie po wdrożeniu regulacji EASA i wielu użytkowników nadal operuje w oparciu o nieaktualne informacje. Ten artykuł przeprowadzi cię przez cały proces – od rejestracji operatora, przez egzaminy, aż po zaawansowane uprawnienia dla operacji komercyjnych.

Najważniejsze informacje z tego artykułu:

• Licencja na drona to w rzeczywistości dwa odrębne statusy – rejestracja operatora i certyfikat kompetencji pilota, i oba są wymagane do legalnego latania.
• Podstawowe uprawnienia A1/A3 i rejestracja operatora są bezpłatne, a egzamin składa się z 40 pytań z progiem zaliczenia 75%.
• Certyfikat A2 uprawnia do lotów bliżej ludzi w środowisku miejskim, ale wymaga dodatkowego szkolenia i płatnego egzaminu u akredytowanego podmiotu.
• Dron poniżej 250 g z kamerą nadal może wymagać rejestracji operatora, jeśli nie jest zabawką zgodną z dyrektywą zabawkową.
• Wszystkie certyfikaty EASA są ważne 5 lat i honorowane w całej Unii Europejskiej, ale numer operatora uzyskuje się wyłącznie w kraju zamieszkania.

Jak uzyskać licencję na drona – krok po kroku?

Zanim zaczniesz latać, musisz zrozumieć jedną rzecz: to, co potocznie nazywamy licencją na drona, to w rzeczywistości dwa równoległe statusy formalne. Pierwszy to rejestracja jako operator UAS – czyli podmiot odpowiedzialny za operację, który nanosi swój numer na każdy posiadany dron. Drugi to certyfikat kompetencji pilota – czyli uprawnienia osoby faktycznie sterującej dronem. Oba są wymagane i oba figurują w systemie KSID prowadzonym przez Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC) na stronie drony.ulc.gov.pl.

Pilot może mieć uprawnienia A2, ale legalnie latać dronem firmowym tylko wtedy, gdy używa numeru operatora tej firmy – własny numer operatora nie wystarczy, jeśli sprzęt jest własnością pracodawcy.

Poniżej przedstawiam pełny proces uzyskania uprawnień, od zera do certyfikatu pilota.

Krok 1 – Zarejestruj się jako operator UAS w systemie KSID

Wejdź na drony.ulc.gov.pl i utwórz konto. Rejestracja operatora jest bezpłatna. Po jej zakończeniu system przydziela ci indywidualny numer operatora, który musisz nanieść trwałym i czytelnym oznaczeniem na każdy dron, który posiadasz.

Obowiązek rejestracji operatora powstaje, gdy:

• dron ma kamerę lub sensor zdolny do rejestrowania danych osobowych – dotyczy to praktycznie każdego popularnego modelu (DJI, Autel itp.), nawet o masie poniżej 250 g,
• masa startowa drona wynosi 250 g lub więcej.

Warto wiedzieć, że numer operatora ma część jawną i poufną. Na dronie umieszcza się numer bez poufnych znaków, natomiast pełny numer z częścią tajną wprowadza się do systemu zdalnej identyfikacji, jeśli dron ją obsługuje.

Szczegółowy opis całego procesu rejestracji znajdziesz w osobnym poradniku o tym, jak zarejestrować drona.

Krok 2 – Ukończ szkolenie e-learningowe A1/A3

Na tej samej platformie KSID masz dostęp do bezpłatnego kursu online przygotowującego do egzaminu A1/A3. Materiał obejmuje:

• strukturę przestrzeni powietrznej i podział na strefy zakazane oraz ograniczone,
• procedury postępowania w pobliżu lotnisk i stref kontrolowanych (CTR),
• obowiązki pilota przed lotem – ocena ryzyka, checklista, sprawdzanie NOTAM i warunków pogodowych,
• zasady ochrony prywatności przy nagraniach z drona,
• odpowiedzialność cywilną i karną za naruszenia przepisów.

Nie traktuj tego kursu jako formalności do odklikania. Pytania egzaminacyjne są konkretne i wymagają faktycznej znajomości przepisów.

Krok 3 – Zdaj egzamin A1/A3 online

Egzamin odbywa się bezpośrednio na platformie ULC. Jego parametry:

• 40 pytań jednokrotnego wyboru,
• próg zaliczenia – 75%, czyli co najmniej 30 poprawnych odpowiedzi,
• wynik natychmiastowy – certyfikat PDF dostępny od razu po zaliczeniu.

Egzamin A1/A3 nie jest nadzorowany na żywo, ale system loguje czas, adres IP i przebieg testu. Możesz go powtarzać bez dodatkowych opłat. Po zdaniu egzaminu certyfikat kompetencji pilota A1/A3 pojawia się automatycznie na twoim koncie w KSID i jest ważny 5 lat.

Wskazówka: Przed podejściem do egzaminu A1/A3 przejrzyj oficjalny zbiór pytań dostępny na stronie ULC. Kilka z nich dotyczy szczegółów prawnych, które łatwo przeoczyć podczas e-learningu – szczególnie zasad dotyczących lotów w pobliżu lotnisk i stref CTR.

Krok 4 (opcjonalnie) – Zdobądź uprawnienia A2 na loty bliżej ludzi

Uprawnienia A2 są potrzebne, jeśli chcesz latać dronem klasy C2 (do 4 kg) bliżej osób – standardowo do 30 m, a w trybie niskiej prędkości nawet do 5 m. To typowa sytuacja przy filmowaniu w mieście, na eventach plenerowych czy przy dokumentacji budowlanej.

Wymagania wstępne:

1. Ważny certyfikat A1/A3.
2. Ukończone samokształcenie praktyczne w warunkach podkategorii A3 i złożone oświadczenie na wzorze ULC.
3. Zaliczony egzamin teoretyczny A2 u podmiotu akredytowanego przez ULC.

Samokształcenie praktyczne musi obejmować realne loty z dala od ludzi i zabudowy. Ćwiczenia powinny dotyczyć kontroli drona w różnych warunkach, procedur awaryjnych, oceny wiatru i utrzymania VLOS (kontaktu wzrokowego z dronem). Oświadczenie o samokształceniu jest dokumentem prawnym – w razie incydentu ULC może zweryfikować jego prawdziwość, a fałszywe zeznania są zagrożone odpowiedzialnością karną. Warto prowadzić dziennik ćwiczeń z datami, lokalizacjami i opisem wykonanych manewrów – sam podpis pod oświadczeniem bez żadnego śladu przygotowania może być trudny do obrony.

Egzamin A2 różni się znacznie od A1/A3 zarówno formą, jak i zakresem. Zawiera co najmniej 30 pytań z progiem 75%, a materiał jest rozszerzony o trzy dodatkowe bloki tematyczne:

• meteorologia – wpływ wiatru, turbulencje miejskie, gradienty termiczne, podstawy interpretacji METAR i TAF,
• osiągi BSP – wpływ masy, konfiguracji śmigieł, temperatury i gęstości powietrza na czas lotu i marginesy mocy,
• zarządzanie ryzykiem na ziemi – wyznaczanie stref bezpieczeństwa, wybór kierunku lądowania awaryjnego, ocena ryzyka utraty łączności.

Od 1 marca 2025 r. egzaminy A2 są przeprowadzane online z nadzorem zdalnym (remote proctoring) – wymagana kamera, mikrofon i weryfikacja tożsamości. Program proctoringu blokuje inne aplikacje i wykrywa przerwy w kontakcie wzrokowym. W razie podejrzenia nieuczciwości egzamin zostaje unieważniony, a kolejne podejście wymaga poniesienia dodatkowej opłaty.

Sam egzamin u akredytowanego podmiotu kosztuje zazwyczaj od 100 do 300 zł, jednak większość ośrodków oferuje pakiet kurs plus egzamin – łączny koszt waha się od 1000 do 3000 zł. Po zaliczeniu podmiot przekazuje wyniki do ULC i po kilku dniach certyfikat A2 pojawia się na twoim koncie w KSID. Szczegółowe zestawienie kosztów całego procesu opisałem w poradniku o tym, ile kosztuje licencja na drona.

Czy do twojego drona licencja jest wymagana?

To zależy od dwóch rzeczy – masy drona i tego, czy ma kamerę. Wiele osób zakłada, że poniżej 250 g formalności nie obowiązują. To błędne założenie.

Dron poniżej 250 g z kamerą nadal wymaga rejestracji operatora, jeśli nie jest zabawką spełniającą wymogi dyrektywy zabawkowej. Masa startowa poniżej 250 g zwalnia z rejestracji tylko wtedy, gdy dron nie rejestruje danych osobowych – a właściwie każdy popularny model foto/wideo to robi.

Tabela podsumowuje zależność między masą drona a obowiązkami formalnymi:

Oprócz masy ważna jest też klasa drona wg rozporządzenia 2019/945 – oznaczenie C0–C4 na tabliczce CE. To ona decyduje, w której podkategorii możesz latać. Uprawnienie A2 ma realny sens tylko z dronami klasy C2 – starsze modele bez formalnego oznaczenia klasy nie dają pełnych możliwości operacyjnych A2, nawet jeśli pilot ma certyfikat. Sam update firmware’u bez formalnego nadania klasy przez producenta i odpowiedniej dokumentacji nie zmienia kategorii operacji.

Jeśli zastanawiasz się, czy na drona trzeba mieć pozwolenie, odpowiedź zależy właśnie od tych parametrów.

Wskazówka: Sprawdź na etykiecie CE swojego drona, czy widnieje na niej oznaczenie klasy C0, C1, C2 itd. Jeśli go nie ma, dron może być traktowany jako model bez przypisanej klasy, co ogranicza dostępne podkategorie operacji – szczególnie w kontekście uprawnień A2.

Jakie rodzaje uprawnień dla pilotów dronów istnieją?

System EASA dzieli uprawnienia pilotów na trzy poziomy w kategorii otwartej (open) i oddzielną ścieżkę dla kategorii szczególnej (specific).

Kategoria otwarta obejmuje trzy podkategorie:

• A1 – drony do 900 g (klasa C0 i C1), minimalny wiek pilota 14 lat; można przelecieć nad pojedynczymi osobami, ale nie nad zgromadzeniami,
• A2 – drony do 4 kg (klasa C2), loty bliżej ludzi z zachowaniem minimalnych odległości; wymaga odrębnego certyfikatu A2,
• A3 – drony do 25 kg (klasy C2–C4), loty wyłącznie z dala od ludzi – co najmniej 150 m poziomo od terenów zabudowanych, przemysłowych i rekreacyjnych.

Bezwzględny limit wysokości w kategorii otwartej to 120 m nad najbliższym punktem powierzchni ziemi. Przekroczenie tej wysokości, loty poza zasięgiem wzroku (BVLOS) albo lot nad zgromadzeniami ludzi automatycznie przenoszą operację do kategorii szczególnej, gdzie wymagane są inne uprawnienia i zezwolenia.

Warto też pamiętać, że uprawnienia pilota nie znoszą ograniczeń stref geograficznych. Pilot z certyfikatem A2 nadal nie może wystartować w strefie kontrolowanej CTR, przy obiekcie wojskowym, w parku narodowym czy w strefie czasowej bez osobnej zgody lub zgłoszenia. Podobnie loty FPV w goglach wymagają obserwatora utrzymującego kontakt wzrokowy z dronem – sama licencja nie legalizuje latania wyłącznie przez widok z kamery.

Kiedy potrzebne są uprawnienia do kategorii szczególnej?

Jeśli twoje loty wykraczają poza ramy kategorii otwartej, wchodzisz na ścieżkę kategorii szczególnej. Dotyczy to sytuacji takich jak:

• lot powyżej 120 m AGL,
• loty BVLOS (poza zasięgiem wzroku pilota),
• loty nad zgromadzeniami ludzi,
• operacje z ciężkim sprzętem powyżej 25 kg,
• loty w środowisku miejskim wymagające specjalnych zezwoleń.

W kategorii szczególnej dostępne są cztery ścieżki formalne:

• NSTS – polskie narodowe scenariusze standardowe (np. NSTS-01, NSTS-05); to reżim przejściowy, który jest stopniowo wygaszany na rzecz europejskich STS,
• STS – europejskie scenariusze standardowe EASA (STS-01, STS-02); wymagają dronów klasy C5 lub C6 oraz realnie kontrolowanego obszaru naziemnego,
• zezwolenie Prezesa ULC – oparte na indywidualnej analizie ryzyka metodą SORA (Specific Operations Risk Assessment),
• certyfikat LUC – dla organizacji o wysokiej autonomii regulacyjnej, które samodzielnie zatwierdzają własne operacje.

Szkolenia do NSTS-01 lub NSTS-05 kosztują zazwyczaj od 1000 do 3000 zł i obejmują egzamin praktyczny ze sprawdzianem umiejętności pilotażu. Jeśli budujesz biznes na operacjach dronem, wiedz, że zezwolenie w kategorii szczególnej jest wydawane operatorowi, a nie pilotowi – zmiana firmy, sprzętu lub rodzaju misji może wymagać aktualizacji całej dokumentacji.

Przy operacjach niestandardowych, takich jak BVLOS nad terenem zabudowanym, konieczna jest analiza ryzyka SORA, którą operator przedstawia ULC. Urząd ocenia poziomy ryzyka (tzw. SAIL) i akceptuje lub modyfikuje założenia operacji. Pilot musi następnie wykonywać loty ściśle według zatwierdzonego scenariusza – z określonymi korytarzami lotu, buforami bezpieczeństwa i minimami pogodowymi.

Szczegółowe zasady dotyczące latania nad cudzą nieruchomością – które bywają niedocenianym aspektem planowania operacji – opisuję w osobnym materiale o tym, czy można latać dronem nad czyjąś posesją.

Jak długo ważna jest licencja i co po jej wygaśnięciu?

Zarówno certyfikat A1/A3, jak i A2 jest ważny 5 lat od daty wydania. Po tym czasie wygasają i wymagają odnowienia – zazwyczaj przez ponowny egzamin teoretyczny. Data ważności widnieje na certyfikacie w KSID i liczy się od momentu jego wydania, nie od momentu pierwszego lotu.

Częsty błąd polega na odkładaniu odnowienia do ostatnich dni ważności certyfikatu. Jeśli go przegapisz, możesz zostać pozbawiony możliwości skorzystania z uproszczonego trybu odnowienia i będziesz musiał przystąpić do pełnego egzaminu od nowa.

Latanie z nieważnym certyfikatem to naruszenie przepisów, nawet jeśli numer operatora nadal widnieje w dokumentach drona i na dronie. Podczas kontroli weryfikowane są oba statusy – numer operatora i ważny certyfikat pilota. Brak któregokolwiek z nich jest traktowany jako naruszenie.

Wskazówka: Ustaw przypomnienie w kalendarzu na 3 miesiące przed datą wygaśnięcia certyfikatu. Daje to wystarczający bufor na przygotowanie do egzaminu odnowieniowego, bez ryzyka przerwy w możliwości legalnego latania.

Czy licencja polska jest uznawana za granicą?

Certyfikaty A1/A3 i A2 wydane w Polsce działają jako swoisty paszport pilota w całej strefie EASA – obejmuje ona wszystkie państwa Unii Europejskiej oraz kilka krajów stowarzyszonych. Nie musisz rejestrować się osobno w każdym państwie ani zdawać dodatkowych egzaminów.

Numer operatora uzyskuje się wyłącznie w kraju zamieszkania lub siedziby firmy – nie można go wybrać dowolnie w innym państwie. Tego numeru używa się w całej UE bez żadnej dodatkowej rejestracji.

Odpowiedzialność za znajomość lokalnych ograniczeń zawsze spoczywa na pilocie. Każdy kraj ma własny system map i NOTAM – niemcy korzystają z DFS Aviation Services, Francuzi z Geoportail. Incydent za granicą podlega tym samym środkom dowodowym co w Polsce – rejestr EASA, logi z KSID, dane operatora. Certyfikat nie zwalnia z obowiązku sprawdzenia lokalnych stref zakazanych przed lotem.

Zasady zgłaszania lotów dronem o masie do 250 g, które mogą się różnić między krajami, opisuję w artykule o tym, czy trzeba zgłaszać lot dronem do 250 g.

Podsumowanie

Uzyskanie licencji na drona w Polsce to proces dwutorowy – rejestracja operatora i zdobycie certyfikatu pilota. Podstawowe uprawnienia A1/A3 są bezpłatne i dostępne online przez platformę ULC. Certyfikat A2, potrzebny do lotów bliżej ludzi, wymaga dodatkowego samokształcenia praktycznego i płatnego egzaminu u akredytowanego podmiotu. Operacje wykraczające poza kategorię otwartą wymagają uprawnień NSTS lub STS albo indywidualnego zezwolenia ULC. Każdy certyfikat jest ważny 5 lat i honorowany w całej strefie EASA.

FAQ

Q: Czy pilot i operator drona to zawsze ta sama osoba?

A: Niekoniecznie. Operator to podmiot odpowiedzialny za operację i właściciel numeru naniesionego na dron. Pilot to osoba fizycznie sterująca. Mogą to być dwie różne osoby, np. pracownik i firma.

Q: Czy można latać dronem bez rejestracji, jeśli dron jest pożyczony?

A: Na dronie musi być numer operatora właściciela sprzętu. Osoba latająca pożyczonym dronem musi mieć własny certyfikat pilota, ale numer operatora należy do właściciela drona.

Q: Czy loty nocne wymagają osobnego pozwolenia?

A: Loty nocne w kategorii otwartej są dopuszczalne, ale dron musi być wyposażony w zielone migające światło. To wymóg operacyjny niezależny od posiadanych uprawnień pilota.

Q: Jak wygląda kontrola uprawnień pilota drona w terenie?

A: Certyfikat pilota wystarczy mieć w formie PDF na telefonie lub jako wydruk. Podczas kontroli służby sprawdzają numer operatora na dronie i ważność certyfikatu pilota w rejestrze EASA lub KSID.

Q: Czy pilot z uprawnieniami A2 może latać każdym dronem blisko ludzi?

A: Nie. Uprawnienia A2 pozwalają na loty blisko ludzi wyłącznie dronami klasy C2. Starsze modele bez formalnego oznaczenia klasy na tabliczce CE nie spełniają tego wymogu, niezależnie od posiadanego certyfikatu.

Weryfikacja i redakcja

Za redakcję i weryfikację artykułu odpowiadają:

Joanna Lewandowska. Specjalistka ds. automatyki i integracji. Absolwentka kierunku Automatyka i Robotyka na Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie.

Piotr Woźniak. Doświadczony redaktor technologiczny. Absolwent kierunku Dziennikarstwo i Komunikacja Społeczna na Uniwersytecie Warszawskim.